ประวัติศาสตร์จีนยุคก้าวสู่จีนยุคใหม่-การท้าทายจากอำนาจตะวันตก

ความมั่งคั่งสมบูรณ์โดยไม่ต้องเพิ่งพาคนอื่นของจีนนับตั้งแต่ราชวงศ์หมิง
เป็นต้นมา ทำให้ชนชั้นปกครองไม่เคยปรับเปลี่ยนทัศนะคติ ความเชื่อใน
ลัทธิข่งจื่อแนวใหม่  ทำให้ประเทศจีนเชื่อโดยไม่ต้องถามหาเหตุผลว่า
วัฒนะธรรมและความเจริญของตนเองยิ่งใหญ่ และประเทศจีนก็เป็นประ
เทศศูนย์กลางของโลกที่เจริญยิ่งใหญ่เช่นกัน  ฉะนั้นการตั้งสมมุติฐาน
แตกต่างจากความเชื่อ การเสนอนวัตกรรม การแนะนำปรับความสัมพันธ์
กับต่างชาติล้วนถูกมองเป็นสิ่งที่เหลวไหล และล้มล้างความเชื่อ ราชวงศ์
ชิงจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเผชิญหน้า กับอำนาจท้าทายของตะวันตก
ที่มาจากทางทะเล

ในศรรตวรรษที่ 19   แรงกดดันจากภายในประเทศเริ่มจากปัญหาทาง
เศรษฐกิจ เนื่องจากขณะนั้นประชากรจีนมีอยู่ 300 ล้านคน แต่ประเทศ
ไม่มีอุตสาหกรรมหรือการค้าเพียงพอที่จะรองรับแรงงานที่มีอยู่ การไม่ม
ีที่ดินทำกิน การฉ้อราษฏร์บังหลวง ล้วนก่อความไม่พอใจและทำให้เกิด
การลุกฮือในหลาย ๆ จุดของประเทศ สมาคมลับเช่น สำนักบัวขาวหรือ
ไป๋เหลียนเจี้ยว 百莲教 ในทางเหนือ สมาคมฟ้าดินหรือเทียนตี้ฮุ่ย 天
地会 ในทางใต้ ได้ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อต่อต้านและโค่นล้มราชวงศ์ชิง

การท้าทายจากอำนาจตะวันตก
ในที่สุดประเทศจีนก็หลีกหนีไม่พ้นที่จะต้องเผชิญกับอำนาจทางตะวันตก
ดั่งเช่นประเทศในเอเชียทั้งหลาย  โปร์โตเกสเป็นชาติแรกที่เข้ามาและ
วางรากฐานที่มาเก๋า 澳门  และผูกขาดการค้าต่างประเทศของจีนทั้ง-
หมดที่ท่าเรือกว่างโจวหรือกวางเจา 广洲 หลังจากนั้นตามมาด้วยสเปน
อังกฤษและฝรั่งเศส

การค้าต่างประเทศในสมัยนั้น ยังไม่มีกฏหมายที่ยึดปฏิบัติเป็นมาตรฐาน
คงใช้วิธีปฏิบัติที่สืบเนื่องกันมาเป็นร้อย ๆ ปี ขณะเดียวกันราชวงศ์ชิงเอง
มีทัศนะที่ไม่มีความจำเป็นต้องเพิ่งพาต่างประเทศ จึงเพิกเฉยต่อคำเรียก
ร้องของประเทศตะวันตกที่ทำข้อตกลงทางการค้าที่เสมอภาคกัน อย่าง-
ไรก็ตาม รา่ชวงศ์ชิงกับให้อภิสิทธิแก่ประเทศรัสเซีย เนื่องจากเกรงด้าน
ความปลอดภัยทางเหนือที่พระเจ้าซาร์ได้ส่งกำลังเข้ามารุกรานแถบไฮ-
หลงเจียง 黑龙江จนพ่ายแพ้แก่รัฐเซีย และได้เซ็นข้อตกลง Nerchinsk
(Treaty of Nerchinsk)尼布楚条约ในปี 1689 และข้อตกลงKiakhta
(Treaty of Kiakhta) 恰克图条约 ในปี 1727 ซึ่งล้วงเป็นข้อตกลงที่
ทางจีนเสียเปรียบ ประเทศตะวันตกที่เหลือจึงต้องติดต่อค้าขายเฉพาะที่
เมืองท่ากว่างโจวโดยผ่านตัวแทนที่ได้รับการแต่งตั้งเพียงไม่กี่ราย

นอกจากสาเหตุด้านการค้าแล้ว ในศรรตวรรษที่ 13 เป็นต้นมายังมีปัญหา
ด้านศาสนา เมื่อศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาธอลิคพยายามเข้าเผยแพร่
ในประเทศจีน จนถึงศรรตวรรษที่ 19 ยังมีคนเพียงไม่กี่แสนคนเท่านั้นที่
หันมานับถือศาสนาคริสต์  แต่ส่วนใหญ่นับถือนิกายเยซูอิตส์ (Jesuits)
นิกายเยซูอิตส์เข้ามาโดยการทุ่มเทให้ความรู้กับวิธีการทำปฏิทิน  ภููมิ-
ศาสตร์ คณิตศาสตร์ แผนที่ ดนตรี ศิลปะ สถาปัตยกรรม ตลอดจนการ
ทำปืนใหญ่ แนวทางของเยซูอิตส์พยายามปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตของชาว
จีน และได้รับการประนามจากผู้นำศาสนาในปี 1704 ว่าเป็นการทำลาย
ลัทธิข่งจื่อโดยเฉพาะในการกราบไหว้บรรพบุรุษ เหตุการณ์นี้ทำให้ความ
เคลื่อนไหวของคริสเตียนอ่อนแอลงอย่าวรวดเร็ว